Dr. Nimet Küçük - Özel ALEV İlköğretim Okulu Felsefe ve Düşünme Eğitimi Öğretmeni - SOPHIA Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi
Çocuklarla felsefe yapmak
21. yüzyıl, sorgulayan, eleştiren ve yaratıcı düşünen bireylerden oluşacak. Yani, gördüklerini, duyduklarını ve okuduklarını eleştiren, bağlantılar kurabilen ve fikir üretebilen bireyler...
Kuşkusuz "sürekli kendini araştıran, eleştiren, yenileyen, yaratan varlık" olarak insan, ancak bu süreç aracılığıyla kendini gerçekleştirebilir. Bu sürecin başarıya ulaşması ise felsefe eğitimi ile mümkün.
Felsefe eğitimi düşünme eğitimidir. Bu türden bir felsefe eğitimini gerçekleştirmek için Türkiye'de ilköğretim okullarında 2006 yılından beri 6, 7 ve 8'inci sınıflarda seçmeli ders olarak 'Düşünme Eğitimi Dersi' veriliyor. Bu derste yaratıcı, eleştirel ve özenli düşünmeyi kullanarak sınıf bir 'sorgulama topluluğu'na dönüştürülür. Böylece öğrenciler ezber eğitimden uzaklaşıp, sorular karşısında tartışarak, kendi fikirleriyle cevaplar aramayı öğrenirler.'Düşünme Eğitimi Dersi'nde, öğrencinin, özellikle düşünme eylemi üzerine düşünmesi, farklı düşüncelere saygı duyması, düşüncelerini aktarırken dili doğru ve özenli kullanması ve tartışma kültürünü geliştirmesi hedefleniyor.
"Kendini Bil!"
'Düşünme Eğitimi Dersi' programında Sokrates'in "Kendini Bil!" anlayışı eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme ve özenli düşünme becerileri ile temellendirilmiştir. Program eleştirel düşünme, mantıklı düşünme, yargıda bulunma, ölçüt belirleme ve kullanmayı içerir. Kendi düşünmemiz üzerine de düşünmemizi sağlar. Yaratıcı düşünme, bilinenlerden yola çıkarak yeni ve orijinal bakış açısını gösteren ürün veya fikrin ortaya çıkmasını sağlar. Akılcı olduğu kadar sezgiseldir de. Özenli düşünme ise, empati kavramını içermesinin yanı sıra mantık ve duyguları gerekli durumlarda birbirinden ayırt etmemizi sağlar. Hiç kuşkusuz duygularımızı dengelemeyi öğrendiğimiz ölçüde sosyal davranışlarımızı dengeleyebiliriz. Kısacası ders programı içinde bu üç beceri eş zamanlı ve birbirini tamamlayarak gerçekleşir.
Beyin fırtınası
Derste beyin fırtınası, tartışma, örnek olay incelemesi gibi farklı yöntemler kullanılır. Ders etkinliklerinin hazırlanmasında ve uygulanmasında fıkra, hikaye, gazete, fabl, karikatür, fotoğraf, film, günlük yaşam deneyimleri, internet vb. araç olarak kullanılabilir.
Sonuç olarak, 'Düşünme Eğitimi Dersi' (Çocuklarla Felsefe) aracılığıyla temel düşünme becerilerine sahip, dil ve düşünme bağlantısını kurabilen, sorgulayan bireyler yetişecektir. Bu bireyler de demokratik ve özgür bir toplumun yaratıcısı olacaklardır.
20.02.2012
